سفرهای آقای کلاغ، عنوان سفرهای طبیتگردی دبستان پسرانه فروغ دانش است که با همکاری موسسه طبیعتگردی و گروه کوهنوردی سلبن انجام می شود

دوست داشتن طبیعت را به کودکانمان بیاموزیم

تا همین چند سال پیش، دنیای کودکان ایرانی اغلب سرشار از جنبش و تحرک و تجربه‌آموزی از طبیعت بود؛ دنیایی واقعی که طبیعت و نشانه‌های آن اعم از خاک، آب، باد، موجود زنده و درخت ملموس هستند و نه محدود در قاب تصویری مجازی که حتی امکان تجربه و کسب خاطره‌ای ماندگار و ساده همچون خاک‌بازی در آن محال و دست‌نیافتنی است. امروز اما جای خالی بسیاری از بازی‌ها و شیطنت‌های کودکانه را در فضاهای سبز و باز عمومی می‌توان براحتی احساس کرد.
کودکان امروز در مواجهه با طبیعت بیشتر غریب و بیگانه جلوه می‌کنند تا صاحبخانه.این یک واقعیت است که کودکان ایرانی بیشتر از آن که با گونه‌های جانوری و گیاهی ارزشمند کشور خود همچون گورآسیایی، درنای سیبری، یوز آسیایی، سمندر امپراتور و زاغ‌بور مانوس و آشنا باشند؛ حیواناتی نظیر گورخر، شیر و فیل آفریقایی، خرس قطبی، پنگوئن و پاندا را می‌شناسند. این اهمال از جانب کیست؟ چرا کودکان آن طور که باید و شاید در طبیعت وقت نمی‌گذرانند؟ آیا فضاهای محدود و بسته آپارتمانی و ترجیح بازی‌های کامپیوتری به فعالیت‌های فیزیکی نشاط‌آور گروهی، انتخاب کودکان ماست؟ مرز غریبگی کودکان با طبیعت تا آن حد است که دیگر کمتر کودکی را می‌توان در حال خاک‌بازی، آب‌بازی، شن‌بازی، گرفتن پروانه، تعقیب مورچه‌ها و زنبورها یا حتی هنگام بالا رفتن از یک درخت غافلگیر کرد. کودکان خاموش و غرق دنیای مدرن که بازی‌های کامپیوتری تمام ذهن آنها را پر کرده، فرزندان همان نسلی هستند که بازی را در قلب طبیعت و با سر و صدای زیاد می‌شناخت. بزرگسالان امروز یا همان کودکان دیروز که برای غذا پختن در فضای باز، تاب‌بازی بر شاخه یک درخت، گرفتن قورباغه، چادر زدن در فضای باز، سبزیکاری، وارد شدن به لانه مرغ و خروس‌ها، سوار شدن بر حیوانات چهارپا، آب‌بازی، پیدا کردن لانه گنجشک و زاغی ساعت‌ها وقت صرف می‌کردند و هزار و یک تدبیر کودکانه برای بازی داشتند، اینک پدر و مادر کودکانی هستند که بازی را در فضای مجازی به هر تفریح دیگری ترجیح می‌‌دهند. واقعیت غیرقابل انکار این است که فرزندان ما هم‌اکنون نه‌تنها محیط‌زیستی شکننده و آسیب‌پذیر را به ارث برده‌اند، بلکه حتی اغلب به اندازه‌ای در دنیای مجازی گرفتار شده‌اند که اهمیت شناخت و حفاظت از محیط‌زیست برای آنها مفهومی ندارد. آیا همه اینها انتخاب کودکان ماست؟

کودکان هم می‌خواهند از طبیعت بیشتر بدانند

چهارم می ۲۰۱۵ (۱۴ اردیبهشت) مقاله‌ای در مجله مشهور تحقیق روانپزشکی چاپ شد که به واسطه جامعه آماری گسترده (مطالعه وضعیت سلامت ۵۰۰ هزار کودک) و بازه زمانی طولانی تحقیق (بیشتر از یک دهه) بشدت مورد توجه روانپزشکان کودک سراسرجهان قرار گرفت. پژوهشگران آمریکایی و سوئدی در این تحقیق به طور مشخص، تاثیر خانواده و همسایگان را بر سلامت کودکان مورد ارزیابی قرار دادند و خاطرنشان کردند محرومیت کودکان از فضاهای سبز و تفریحی بالاخص در مقیاس همسایگی می‌تواند خطر جدی اختلالات رفتاری را در کودکان به دنبال داشته باشد. این اختلالات به ترتیب عبارتند از اضطراب بیش از حد (تا میزان ۴۰ درصد در جامعه آماری مذکور)، اختلال موسوم به بی‌حوصلگی و بدخلقی مداوم (تا میزان ۲۰ درصد در جامعه آماری)، انواع اختلال رفتاری و بالاخص ADHD (اختلال بیش‌فعالی ناشی از کمبود توجه درست.)
بسیاری از روان‌شناسان کودک امروزه باور دارند که کلاس‌های آموزش زندگی در طبیعت و فراهم کردن امکان آشنایی کودکان با حیوانات یکی از راه‌حل‌های تشویق کودکان نه‌تنها برای مسئولیت‌پذیری بیشتر بلکه برای اجتناب از ایجاد اختلالات متعدد رفتاری و در عین حال اعطای نوعی استقلال کنترل‌شده است. ریچارد لوو، نویسنده کتاب آخرین کودک در جنگل و موسس مجموعه کودکان و شبکه‌های طبیعی تعبیری جالب دارد که ذکر آن خالی از لطف نیست: «همه کودکان به طبیعت نیاز دارند، نه فقط آنهایی که والدینشان برای طبیعت احترام قائل هستند، نه فقط آنهایی که به یک قشر اجتماعی و فرهنگی خاص تعلق دارند و نه آنهایی که توانایی و استعدادهای خاص دارند… هر کودکی به طبیعت نیاز دارد.
بسیاری از کودکان دنیای امروز بازی‌های کامپیوتری و ساعت‌ها ماندن در فضای بسته را ترجیح می‌دهند، اما آیا این واقعا انتخاب خود آنهاست؟ آیا ما به عنوان والدین گزینه دیگری را به آنها نشان داده‌ایم؟ حق کودکان ما این است که در طبیعت راه بروند، سوال کنند و جواب بگیرند.پس هر کودکی به طبیعت و آموزش‌های زیست‌محیطی نیاز دارد

سفرنامه تصویری سفر اول

ضمن تشکر از مربیان گرامی، آقای ساداتی، آقای خجیر، آقای یوسف زاده، خانم فلاح، خانم هاشمی، خانم فانی و خانم گل پور و خانواده های گرامی که کمک و یاور ما در این سفر بودند

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *